وقتی سایتی به دو زبان دارید، باید به موتور جست‌وجو بگویید این دو صفحه نسخه‌های یک محتوا هستند. وگرنه ممکن است کاربر انگلیسی‌زبان به نسخه فارسی برسد یا برعکس. hreflang ابزار این کار است و خطا در آن بسیار رایج است.
ساختار نشانی را اول درست انتخاب کنید
ساده‌ترین ساختار برای بیشتر سایت‌ها پوشه زبان است: /fa/services و /en/services. مدیریتش آسان است و همه اعتبار دامنه یک‌جا می‌ماند. مهم این است که هر زبان نشانی ثابت خودش را داشته باشد. نمایش زبان بر اساس کوکی یا IP روی یک نشانی ثابت، باعث می‌شود موتور جست‌وجو نتواند هر دو نسخه را ببیند.
قواعد رسمی گوگل
مستندات Search Central این نکته‌ها را روشن گفته است:
- سه روش معادل وجود دارد: برچسب
linkدرhead، هدر HTTP یا نقشه سایت. یکی را انتخاب کنید؛ استفاده هم‌زمان از هر سه فقط کار نگهداری را بیشتر می‌کند. - هر نسخه باید خودش و بقیه نسخه‌ها را معرفی کند. مجموعه باید روی همه نسخه‌ها یکسان باشد.
- پیوند باید دوطرفه باشد. اگر دو صفحه به هم اشاره نکنند، آن برچسب‌ها نادیده گرفته می‌شوند.
- نشانی باید کامل و همراه پروتکل باشد، مثل
https://example.com/fa/about. - کد زبان طبق ISO 639-1 است و کد منطقه اختیاری. کد منطقه به‌تنهایی معتبر نیست. برای فارسی
faکافی است وfa-IRفقط وقتی لازم است که واقعاً نسخه‌های منطقه‌ای متفاوت دارید. - `x-default` برای صفحه‌ای است که هیچ زبان فهرست‌شده‌ای با کاربر مطابق نیست، مثل صفحه انتخاب زبان یا صفحه اصلی که خودکار هدایت می‌کند.
یک نکته هم هست که خیلی‌ها اشتباه می‌کنند: گوگل می‌گوید برای تشخیص زبان صفحه از hreflang یا ویژگی lang استفاده نمی‌کند و این کار را با الگوریتم خودش انجام می‌دهد. پس متن صفحه باید واقعاً به همان زبان باشد. صفحه‌ای که چارچوبش فارسی و محتوایش انگلیسی است، سیگنال روشنی نمی‌دهد.
خطاهای پرتکرار
- hreflang به صفحه ترجمه‌نشده. اگر مقاله‌ای فقط فارسی است، برای آن نسخه انگلیسی اعلام نکنید. پیوند به صفحه ۴۰۴ یا هدایت‌شده مجموعه را خراب می‌کند.
- canonical اشتباه. هر نسخه زبانی باید canonical خودش را داشته باشد. اگر همه نسخه‌ها به نسخه فارسی canonical شوند، نسخه انگلیسی عملاً کنار گذاشته می‌شود.
- هدایت خودکار از روی IP یا زبان مرورگر. کاربر و خزنده باید بتوانند به هر نسخه مستقیم برسند. هدایت خودکار فقط روی نشانی ریشه قابل قبول است.
- ترجمه ماشینی بدون بازبینی. صفحه‌های کم‌کیفیت به هیچ‌کدام از دو نسخه کمک نمی‌کنند.
- فراموش کردن متادیتا. عنوان و توضیح هر نسخه باید به زبان خودش باشد.
نکته‌هایی مخصوص سایت فارسی
- روی
htmlویژگیlang="fa"وdir="rtl"بگذارید. این برای جست‌وجو تعیین‌کننده نیست، ولی برای مرورگر، صفحه‌خوان و ترجمه خودکار مهم است. - از اول با ویژگی‌های منطقی CSS مثل
margin-inline-startبنویسید تا یک کد برای هر دو جهت کار کند. - نشانی‌ها را لاتین و ثابت نگه دارید. نشانی فارسی پس از کدگذاری بسیار طولانی و هنگام اشتراک‌گذاری نازیبا می‌شود، ولی اگر ترجیحتان واژه فارسی در نشانی است، این تصمیم را آگاهانه بگیرید و تغییرش ندهید.
- «ی» و «ک» عربی و فارسی و نیم‌فاصله را یکدست کنید تا جست‌وجوی داخلی و نمایش متن دچار مشکل نشود.
- فونت فارسی معمولاً حجیم‌تر است. آن را از دامنه خودتان و با زیرمجموعه مناسب بدهید.
چطور بررسی کنیم
بعد از انتشار، گزارش ایندکس Search Console را ببینید و نقشه سایت را ثبت کنید. یکی دو صفحه را با ابزار بازرسی نشانی بررسی کنید تا ببینید گوگل چه چیزی را canonical دانسته است. نتیجه تغییرها معمولاً فوری نیست، پس عجله نکنید و هم‌زمان چند چیز را عوض نکنید تا بدانید کدام اثر داشته.
سئوی فنی فقط راه را باز می‌کند و جای محتوای مفید را نمی‌گیرد. اگر می‌خواهید سایتتان از این نظر بررسی شود، صفحه خدمت سئو را ببینید. کنار آن مقاله Core Web Vitals هم به کارتان می‌آید.