پشتیبان‌گیری از آن کارهایی است که همه می‌دانند لازم است و معمولاً تا روز حادثه کسی بررسی‌اش نمی‌کند. روز حادثه هم اغلب معلوم می‌شود فایل‌ها ناقص‌اند، روی همان سرور خراب‌شده‌اند یا هیچ‌کس نمی‌داند چطور باید برگردانده شوند.
قاعده ۳-۲-۱
این قاعده قدیمی هنوز نقطه شروع خوبی است:
- ۳ نسخه از داده: اصل داده و دو نسخه پشتیبان
- ۲ نوع محل نگهداری متفاوت، مثلاً سرور اصلی و فضای ذخیره‌سازی جدا
- ۱ نسخه خارج از محل، جایی که با خراب شدن یا از دست رفتن سرور اصلی از بین نرود
بسیاری از تیم‌ها فکر می‌کنند پشتیبان دارند، در حالی که فقط یک فایل روی همان سرور دارند. این فایل جلوی اشتباه انسانی را می‌گیرد، اما در برابر خرابی سرور، حذف حساب یا حمله هیچ کمکی نمی‌کند.
چرا آفلاین بودن مهم شده است
راهنمای باج‌افزار CISA توصیه می‌کند از داده‌های حیاتی نسخه آفلاین و رمزنگاری‌شده نگه دارید. دلیلش هم روشن است: بسیاری از باج‌افزارها دنبال پشتیبان‌های در دسترس می‌گردند تا آن‌ها را حذف یا رمز کنند. اگر پشتیبان با همان رمز و همان دسترسی سرور اصلی قابل حذف باشد، در حادثه جدی همراه با اصل داده از بین می‌رود.
راه عملی برای تیم کوچک این است:
- سرور اصلی فقط اجازه نوشتن فایل تازه را داشته باشد و نتواند نسخه‌های قدیمی را حذف کند.
- حساب فضای پشتیبان از حساب سرور جدا باشد.
- اگر سرویس‌دهنده امکان قفل تغییرناپذیری دارد، آن را روشن کنید.
- پشتیبان را رمزنگاری کنید و کلید را جای دیگری نگه دارید. کلیدی که فقط روی همان سرور است، با آن از بین می‌رود.
تست بازیابی، بخشی که همه جا می‌اندازند
همان راهنمای CISA روی تست منظم دسترس‌پذیری و سلامت پشتیبان تأکید می‌کند. تا وقتی بازیابی را امتحان نکرده‌اید، نمی‌دانید پشتیبان سالم است یا نه. یک تست خوب این‌طور است:
- آخرین پشتیبان را در محیط جدا و دور از سیستم اصلی برگردانید.
- مطمئن شوید جداول و فایل‌ها کامل‌اند و تعداد رکوردهای مهم با انتظار می‌خواند.
- برنامه را روی نسخه بازیابی‌شده اجرا کنید و یک مسیر مهم را تست کنید.
- زمان کل کار را یادداشت کنید.
- هر مشکلی را که دیدید در دستورالعمل بازیابی بنویسید.
بخش زیادی از این کار قابل خودکارسازی است. یک اسکریپت می‌تواند هر هفته آخرین نسخه را در پایگاه داده موقت بریزد، چند عدد را مقایسه کند و اگر نتیجه درست نبود هشدار بدهد.
دو عددی که باید بدانید
- RPO: چقدر داده را می‌توانید از دست بدهید؟ اگر هر شب پشتیبان می‌گیرید، در بدترین حالت داده یک روز از بین می‌رود. برای فروشگاه شلوغ این شاید زیاد باشد.
- RTO: چقدر طول می‌کشد دوباره بالا بیایید؟ این عدد را از تست بازیابی واقعی بردارید، نه از حدس.
این دو عدد تصمیم کسب‌وکار هستند. هرچه کوچک‌تر باشند هزینه بیشتر می‌شود، پس باید آگاهانه انتخاب شوند.
فقط پایگاه داده نیست
- فایل‌های کاربران و بارگذاری‌ها
- تنظیمات سرور و متغیرهای محیطی، که خودشان باید امن نگه داشته شوند
- کد منبع و دستورالعمل استقرار
- دسترسی به دامنه و DNS، که در بحران اگر فقط دست یک نفر باشد مشکل‌ساز می‌شود
CISA همچنین نگهداری تصویرهای آماده از سیستم‌های حیاتی را پیشنهاد می‌کند تا بازسازی سریع‌تر شود. برای تیم کوچک، معادلش این است که نصب سرور با اسکریپت انجام شود و نه با حافظه یک نفر.
یک برنامه شروع برای تیم کوچک
- پشتیبان خودکار روزانه از پایگاه داده و فایل‌ها
- نگهداری نسخه‌ها برای چند هفته
- ارسال خودکار به فضایی خارج از سرور با حساب جدا
- هشدار اگر پشتیبان امروز ساخته نشد
- تست بازیابی دوره‌ای و ثبت نتیجه
اگر نگهداری سیستمتان را کسی به‌طور منظم انجام نمی‌دهد، صفحه پشتیبانی و نگهداری فنی را ببینید.